Wie komt er in aanmerking voor de HPV test - vanaf 30 jaar?

V

Wie komt er in aanmerking voor de HPV test?

A

Voor vrouwen onder de 30 is routine HPV testen niet nodig, omdat HPV infecties bij jongere vrouwen doorgaans vanzelf verdwijnen. Echter, medische experts raden een HPV test aan voor vrouwen van alle leeftijden als hun uitstrijkje (aangevraagd op indicatie van de arts) herhaald afwijkend is, dit om mede te bepalen of verder onderzoek nodig is.

Vrouwen van 30 jaar en ouder kunnen bij hun 5 jaarlijkse oproep naast het gebruikelijke uitstrijkje voor extra geruststelling de HPV-test aanvragen, ongeacht het resultaat van het uitstrijkje. Dit is namelijk de leeftijdscategorie waarbinnen baarmoederhalskanker het meest voorkomt, als gevolg van een persistente HPV infectie.

Aanbevelingen zijn duidelijk verschillend van land tot land. Bijvoorbeeld: In de VS zijn de grote organisaties op het gebied van gezondheid van vrouwen en kanker – de American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), de American Cancer Society (ACS) en de American Society for Colposcopy and Cervical Pathology (ASCCP) – het erover eens dat routinematige screening op HPV, in combinatie met een uitstrijkje, kan beginnen bij 30 jaar.

In Nederland wordt op dit moment de HPV-test reeds geadviseerd in het herhaaltraject volgend op een afwijkend uitstrijkje (pap2/3a1) (richtlijn Nederlandse Vereniging voor Pathologie, zie www.pathology.nl), en kent de HPV-test een belangrijke toepassing binnen het controletraject na behandeling van CIN-laesies. De HPV test wordt niet standaard meegenomen naast het uitstrijkje.

Soms blijken negatieve uitslagen van het uitstrijkje, toch positief te testen op HPV infectie (Verder onderzoek toont aan dat het uitstrijkje abnormale cellen die behandeling nodig hebben in 53% van de gevallen kan missen). Met andere woorden: cellen kunnen normaal lijken terwijl ze dat niet zijn. 

Studiebevindingen (Bulkmans (2007,2004), POBASCAM ) pleiten voor invoering van een klinisch gevalideerde HPV-DNA-test als primair screeningsmiddel als start van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker met mogelijkheden voor het uitstrijkje als opvolgmiddel voor HPV-positieve vrouwen. Een advies van de Gezondheidsraad ten aanzien van het invoeren van de HPV-test als primaire screeningstest in het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker wordt in de eerste helft van 2010 verwacht.

Zelfs als u sinds lang een relatie hebt met dezelfde partner is het belangrijk om regelmatig gescreend te worden met de HPV-test en het uitstrijkje. HPV kan zich namelijk 'verstoppen' in de genitale cellen en zo onopgemerkt blijven, lang nadat u of uw partner voor het eerst eraan zijn blootgesteld. In slapende toestand zal de infectie geen problemen veroorzaken, en kan het niet worden overgedragen. De HPV-infectie kan later echter weer actief worden. Daarom is een 5 jaarlijkse oproep voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker noodzakelijk.



V

Waarom moeten vrouwen onder de 30 niet ook regelmatig op HPV worden getest?

A

HPV-infecties komen zeer veel voor bij jonge vrouwen. In de leeftijdsgroep onder 30 jaar echter, blijven HPV-infecties niet lang actief vanwege het zeer sterke immuunsysteem. Als gevolg is baarmoederhalskanker relatief zeldzaam bij jonge vrouwen.

Als vrouwen ouder worden komen HPV-infecties minder voor, en de bestaande infecties zijn eerder het lange-termijntype dat het grootste risico op baarmoederhalskanker veroorzaakt. Daarom wordt het aanbevolen dat vrouwen vanaf 30 jaar regelmatig worden getest op infectie met 'hoog risico' typen HPV.

De reden om regelmatig HPV-testen alleen voor oudere vrouwen aan te bevelen is dezelfde als die voor mammografie. Hoewel sommige jonge vrouwen borstkanker krijgen, komt het niet vaak genoeg voor om een aanbeveling van regelmatige mammografie te rechtvaardigen voor vrouwen onder de toegestane leeftijd.



V

Hebben vrouwen na vaccinatie nog steeds de HPV-test nodig?

A

Ja. Het HPV-vaccin is alleen volledig effectief bij vrouwen die het hebben gekregen voordat ze zijn blootgesteld aan de beoogde typen HPV door seksueel contact. Daarnaast beschermt het slechts tegen twee (16,18 biedt 70% bescherming) van de 15 typen HPV die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken, dus de bescherming is niet compleet en daarom is periodieke screening (om de 5 jaar) van vrouwen vanaf 30 jaar met een uitstrijkje en de HPV test nog steeds cruciaal.



V

Heeft u nog steeds een HPV-test nodig na verwijdering van de baarmoederhals?

A

Als u een totale hysterectomie (inclusief verwijdering van de baarmoederhals) hebt gehad om andere redenen dan baarmoederhalskanker, hebt u niet langer een uitstrijkje of HPV-test nodig. Als u echter een hysterectomie heeft gehad vanwege de diagnose baarmoederhalskanker, zeggen de meeste experts dat het belangrijk is om door te gaan met het uitstrijkje en de HPV-tests. HPV kan namelijk ook de vagina en de vulva infecteren, en in die zones kanker veroorzaken. (Er zijn aanwijzingen dat vrouwen met een voorgeschiedenis van baarmoederhalskanker meer risico lopen op deze vormen van kanker.) Dit is waar de arts naar kijkt bij doorgaande uitstrijkjes na een hysterectomie. (Het is niet meer een uitstrijkje in de traditionele betekenis van het woord – waarbij een monster van cellen uit de baarmoederhals wordt bestudeerd – maar een monster uit de vaginawand. Om dezelfde reden zeggen experts dat de HPV-test nog steeds zinvol is, omdat 'hoog risico' typen van het virus in de 'vaginale manchet' – bovenkant van de vagina – kunnen worden opgespoord.)



V

Wordt de HPV-test door de verzekeraar betaald?

A

In Nederland wordt op dit moment de HPV-test geadviseerd in het herhaaltraject volgend op een afwijkend uitstrijkje (pap2/3a1) en kent de HPV-test een belangrijke toepassing binnen het controletraject na behandeling van CIN-laesies. De HPV test wordt niet standaard meegenomen naast het uitstrijkje en wordt als vervolgonderzoek gezien en niet als bevolkingsonderzoek. De HPV test maakt dus geen onderdeel uit van het bevolkingsonderzoek en is niet gratis. Uw zorgverzekeraar betaalt mogelijk in bepaalde gevallen het onderzoek. Als er een vergoeding betaald wordt, hangt de hoogte mogelijk af van de hoogte van uw eigen risico. U betaalt dus misschien zelf een deel. Vraag uw verzekeraar of de HPV test in uw pakket zit, en vraag naar de voorwaarden waaronder HPV-testen worden vergoed.



V

Is de HPV-test alleen voor vrouwen? Waarom is er geen test voor mannen?

A

Er is op dit moment geen officieel goedgekeurde HPV-test voor mannen. Mannen kunnen ook HPV krijgen, wat genitale wratten of kanker aan anus of penis kan veroorzaken. Ernstige HPV-gerelateerde problemen zoals kanker zijn echter zeldzaam bij mannen, vooral als ze een gezond immuunsysteem hebben. Bovendien is het moeilijk om een goed celmonster bij mannen te verzamelen voor een HPV-test. Het virus zou dus vaak over het hoofd worden gezien.